नेपाल विद्युत प्राधिकरणको मालामालको IPO आउदै

      यस वर्ष नेपाल विद्युत प्राधिकरणले फेरि एकपटक ‘डबल ए प्लस’ क्रेडिट रेटिङ पाएको छ । प्राधिकरणको क्रेडिटलाई इक्रा नेपालले ‘इक्रा एनपी डबल ए प्लस’ रेटिङ प्रदान गरेको छ । प्राधिकरणले अघिल्लो वर्ष पनि सोही रेटिङ पाएको थियो । ‘डबल ए प्लस’ क्रेडिट रेटिङले समयमै वित्तीय र आर्थिक दायित्वहरू पूरा गर्ने उच्च क्षमतालाई जनाउँछ, जसले वित्तीय स्थिरता कायम राख्न मद्दत गर्छ। ‘डबल ए प्लस’ रेटिङ प्राप्त गर्ने संस्थाहरूले आफ्नो वित्तीय दायित्व पूरा नगर्ने जोखिम कम हुन्छ।

इक्रा नेपालले प्राधिकरणको वित्तीय अवस्था, सम्पत्ति, व्यवसायिक जोखिम, व्यवस्थापन क्षमता, परिचालन दक्षताको प्रभाव र आन्तरिक तथा बाह्य वातावरणीय कारकहरूको विश्लेषण गरेको थियो जसको आधारमा क्रेडिट रेटिङ तोकिएको थियो।

क्रेडिट मूल्याङ्कनहरू वित्तीय सुरक्षाको डिग्रीको सम्बन्धमा एक व्यक्ति वा एक संगठित संस्थाको क्रेडिट योग्यता मूल्याङ्कन गर्न प्रयोग गरिन्छ। यो मूल्याङ्कनले संस्थाको वित्तीय दायित्व पूरा गर्न सक्ने क्षमताको बारेमा सरल र बुझ्न सकिने संकेत प्रदान गर्दछ।

विद्युत उत्पादन, प्रसारण र वितरण मार्फत दक्ष, भरपर्दो र किफायती विद्युत् आपूर्ति सुनिश्चित गर्न पूर्ण सरकारी स्वामित्वमा नेपाल विद्युत प्राधिकरणको स्थापना भएको हो । घरेलु बिजुली उत्पादनको अलावा, यसले सीमापार विद्युत व्यापार पनि सञ्चालन गर्दछ। सरकारले प्राधिकरणको विद्युत् विकास कार्यक्रमलाई वार्षिक बजेट विनियोजन, सेयरमा लगानी (नगद वा व्याजरहित पूँजीमार्फत) र अन्य आवश्यक रकमहरूबाट सहयोग गर्छ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले क्रेडिट रेटिङले प्राधिकरणको सुदृढ वित्तीय स्वास्थ्य, कर्जा चुक्ता गर्ने क्षमता, विद्युत आयातमा तीव्र वृद्धि, आन्तरिक विद्युत् खपतमा भएको वृद्धि र प्रणालीमा भएको सुधारलाई जनाउने बताए । संस्थाले ऋण तथा शेयर निष्कासनबाट प्राप्त हुने राजस्वलाई १० प्रतिशत प्रिमियम तिरेर करिब ३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको वित्तीय सञ्चिति स्थापनालगायत आफ्ना योजनाहरू पूरा गर्न उपयोग गर्ने लक्ष्य राखेको छ । सार्वजनिक सेयर फिर्ता लिने प्रस्तावअनुसार प्राधिकरणको शेयरको मूल्य प्रति युनिट रु १२५ रुपैयाँ थप प्रिमियम राखिएको छ ।

क्रेडिट रेटिङ प्राप्त भइसकेकाले प्राधिकरणले अब सरकारबाट स्वीकृति लिनुअघि नै सार्वजनिक शेयर निष्कासनको प्रक्रिया अघि बढाउन सक्नेछ ।

सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा सञ्चालित प्राधिकरणले करिब ११ सय मेगावाट विद्युत उत्पादन क्षमतासहितको विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) मा उल्लेख भएअनुसार स्वदेशी तथा विदेशी विद्युत् उत्पादकसँग दीर्घकालीन विद्युत खरिद सम्झौता गर्न सक्नेछ । सरकारले हरेक वर्ष प्राधिकरणलाई विकास कार्यक्रम, कर्जा र सेयर लगानीका लागि बजेटमार्फत रकम विनियोजन गर्छ ।

प्रसारण तथा वितरण प्रणालीलाई सुदृढ पार्ने रणनीतिक वित्तीय प्रतिबद्धता र विस्तार गतिविधिले प्राधिकरणको नगद प्रवाहमा दबाब दिएको छ, जसलाई इक्रा नेपालका नतिजाहरूले प्रकाश पारेका छन्। तैपनि, प्राधिकरणले अल्पकालीन र आन्तरिक नगद प्रवाहको व्यवस्थापन गरेर तरलता अन्तरलाई पूरा गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

इक्रा नेपालले प्रशारण तथा वितरण प्रणालीको सुधार र विस्तारका लागि विनियोजन गरिएको थप रकममा उल्लेख्य पुँजी आवश्यक रहेको पनि बताएको छ । यसका लागि संस्थाले कर्जा र शेयर निष्कासनबाट प्राप्त रकम प्रयोग गर्ने लक्ष्य राखेको छ । प्राधिकरणले विभिन्न योजनाहरू पूरा गर्नका लागि विनियोजन गरिने थप प्रिमियमसहित प्रति युनिट रु १२५ का दरले सेयर जारी गरी लगानी कोषको पूर्ण सदुपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता पहिचान गरेको छ ।

पछिल्लो समय प्राधिकरणले स्वदेशी तथा विदेशी विद्युत् उत्पादक कम्पनीसँग जलविद्युत् आयोजनाका लागि स्वदेशी विद्युत खपतको हिस्सा सहित विद्युत आपूर्ति बढाउन दीर्घकालीन सम्झौता गरेको छ । प्राधिकरणले देशको ऊर्जा पूर्वाधारलाई सुदृढ गर्न र नेपालको समग्र विकासको लागि महत्त्वपूर्ण ऊर्जा क्षेत्रको निरन्तर विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।”