चिसोले ३४ जना भूकम्पपीडितको मृत्यु

भूकम्प गएको दुई महिना बितिसक्दा पनि जाजरकोट र रुकुम पश्चिमका हजारौं परिवार अस्थायी टहरामुनि बसिरहेका छन् । अब बास र जीविकोपार्जन दुवैको हिसाबले कडा जाडो कसरी सहने भन्ने चिन्ता छ। थप रूपमा, धेरै महिला र केटीहरू प्रकोप पछि यौन हिंसाको पीडाको सामना गरिरहेका छन्। ।

असोज १ गते ६.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि केन्द्रविन्दु रहेको जाजरकोटको रामिडाँडा र रुकुम पश्चिमलगायत आसपासका क्षेत्रका ५० हजारभन्दा बढी परिवार विस्थापित भएका थिए । उचित राहत प्रयासको अभावले त्रिपालका धेरै परिवारहरूलाई आर्थिक रूपमा कमजोर बनाएको छ।

घरपरिवारका पुरुष सदस्य कामका लागि छिमेकी सहर वा भारत जाने क्रममा त्रिपालका महिलाहरू कुनै पनि किसिमको खतराको डरले विशेष गरी रातको समयमा असुरक्षित महसुस गर्छन् । दिनमा खासै समस्या नआए पनि भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा यौन हिंसा भोगेका महिलाको भनाइले सुरक्षित वातावरणको आवश्यकतालाई जोड दिएको छ ।

गाउँमा यौन हिंसा सहने वातावरण बनाउनु र समाजमा लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध चेतना जगाउनु जरुरी छ । कुनै पनि हिंसात्मक कार्य पुलिसलाई रिपोर्ट गर्नुपर्छ, र प्रहरीले तुरुन्त कारबाही गर्नुपर्छ। अपराधीहरूले कानुनी परिणाम भोग्नुपर्छ। यो महिला र केटीहरूको मात्र जिम्मेवारी होइन; महिला र केटीहरू सुरक्षित महसुस गर्ने वातावरण सिर्जना गर्न सम्पूर्ण समाजले मिलेर काम गर्नुपर्छ।

भूकम्प गएको दुई महिना बितिसक्दा पनि त्रिपालमा बस्दै आएका पीडित परिवारको अवस्था दयनीय छ । सरकारले क्षतिको विस्तृत विवरण भने दिन सकेको छैन । भूकम्पपीडितका लागि बनाइएको अस्थायी आश्रयले बालबालिका, गर्भवती महिला, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई कडा जाडो सहन गाह्रो भइरहेको छ ।

तापक्रम माइनसमा ओर्लने क्षेत्रमा बालबालिका, सुत्केरी, गर्भवती, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई चिसो थेग्न मुस्किल परिरहेको छ । चिसोले निम्त्याएको स्वास्थ्य समस्याका कारण ३४ जना भूकम्पपीडितको मृत्यु भइसकेको छ,  । त्रिपालमा रहेका भूकम्पपीडितको जीवन रक्षा गर्न र महिला/बालिकालाई पनि सुरक्षित महसुस गराउन तत्काललाई अस्थायी छाप्रा, त्यसपछि स्थायी घरमा जतिसक्दो छिटो सार्नुपर्छ ।