महँगी झन् बढ्दै, जनता मारमा

     चालू आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा नेपालमा वार्षिक उपभोक्ता मुद्रास्फीति दर ६.५ प्रतिशतभन्दा तल राख्ने सरकारको लक्ष्यभन्दा बढी भएको छ । भाद्रमा उपभोक्ता मुद्रास्फीति औसत ८.१९ प्रतिशत पुगेको छ । अघिल्लो महिनामा पनि साउन ७ दशमलव ५२ प्रतिशत रहेको थियो, जसले थप वृद्धिको सङ्केत गर्छ ।तर, २०७९ भाद्रमा ०.६७ प्रतिशतले बढेको तुलनामा यो अलिक कम हो ।२०७९ भाद्रमा मुद्रास्फीति ८.६४ प्रतिशत थियो ।यसरी हेर्दा महँगी झन् बढ्दै गएको छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै भाद्र मसान्तसम्मको मुलुकको आर्थिक तथा वित्तीय अवस्थाको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ । प्रतिवेदनअनुसार भद्रमा खाद्य तथा पेय पदार्थको मुद्रास्फीति ९.७४ प्रतिशत रहेको छ । थप रूपमा, रूस-युक्रेन द्वन्द्वको विश्वव्यापी प्रभावका कारण पेट्रोलियम र सम्बन्धित उत्पादनहरूको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। यसले पेट्रोलियम पदार्थमा मात्र नभई खाद्यवस्तुमा पनि मुद्रास्फीति बढाएको छ । नेपाली बजारमा वस्तु तथा सेवाको माग कम भए पनि मूल्य बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता डा. गुणाकर भट्टले आपूर्ति र मागमा असर पार्ने बाह्य तत्वले गर्दा अहिले माग पक्षबाट कुनै दबाब नरहेको बताउँछन् । अर्थतन्त्र सहज रूपमा चलिरहेको छैन, त्यसको असर देखिन थालेको छ ।

चलिरहेको रुस-युक्रेन युद्ध र पेट्रोलियम पदार्थको विश्वव्यापी मूल्यमा वृद्धिले नेपालमा विगत दुई वर्षदेखि उच्च मुद्रास्फीतिमा योगदान पुर्‍याएको छ। गत असारदेखि केही नियन्त्रण भए पनि मुद्रास्फीति भने निरन्तर बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशक डा प्रकाश श्रेष्ठ भारतले चामल र प्याजको निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएकाले नेपालले कालोबजारीमा परेको बताउँछन् । पछिल्लो समय विभिन्न खाद्यवस्तुको आयातमा आएको परिवर्तनपछि मूल्यवृद्धिसँगै यसले थप मुद्रास्फीति निम्त्याएको छ । सरकारले मुद्रास्फीति ६ दशमलव ५ प्रतिशतमा नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरे पनि गत वर्ष औसत मुद्रास्फीति ७ दशमलव ७४ प्रतिशत रहेको थियो ।

दशैं, तिहारजस्ता प्रमुख चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा असार र कात्तिकमा मुद्रास्फीति बढ्ने अनुमान गरिएको छ । विभिन्न सरकारी प्रतिवेदनहरूले यस्तो चाडपर्वको मौसममा व्यवसायहरूले मूल्यवृद्धि गर्ने प्रवृत्ति देखाउँछन्। यस्तो अवस्थामा, यी महिनाहरूमा मुद्रास्फीति दर उच्च रहने सम्भावना छ।”